Metamorfoza e një subjekti politik sipas tri aforizmave të Niçes

Një subjekt politik shpesh lind nga kundërshtimi. Ai formësohet përmes luftës kundër një padrejtësie, një regjimi, një ideologjie ose një kundërshtari politik. Në këtë fazë, identiteti i tij ndërtohet jo aq nga ajo që është, sa nga ajo që kundërshton. Pikërisht këtu nis aktualiteti i aforizmave të Niçes.

"Kush lufton përbindëshat, le të ruhet që të mos shndërrohet vetë në përbindësh." Një lëvizje që vjen në pushtet duke denoncuar korrupsionin mund të fillojë të përdorë të njëjtat mekanizma që dikur i dënonte. Një parti që luftonte autoritarizmin mund të bëhet vetë intolerante ndaj kritikës. Lufta e gjatë kundër një kundërshtari lë gjurmë; metodat e kundërshtarit mund të përvetësohen gradualisht në emër të një qëllimi të lartë.

Aforizma e dytë e thellon më tej këtë problem: "Ai që e ndërton jetën mbi luftën kundër një armiku, ka interes që ai armik të mos zhduket kurrë." Kur identiteti politik ndërtohet mbi ekzistencën e një kundërshtari, zhdukja e tij krijon një boshllëk. Subjekti politik rrezikon të humbasë arsyen e ekzistencës së vet. Për këtë arsye, kundërshtari shpesh ruhet simbolikisht, rikrijohet ose zmadhohet, sepse pa të bëhet e vështirë mobilizimi i mbështetësve dhe justifikimi i vazhdimësisë së luftës.

Por çfarë ndodh kur armiku i jashtëm dobësohet ose zhduket? Këtu hyn aforizma e tretë: "Kur njeriut luftarak i mungojnë armiqtë jashtë vetes, ai e drejton luftën ndaj vetes." Në politikë kjo shpesh manifestohet përmes përçarjeve të brendshme, fraksioneve dhe konflikteve mes njerëzve që dikur ishin aleatë. Energjia që ishte orientuar kundër një kundërshtari të jashtëm nuk zhduket; ajo kërkon një objekt të ri dhe shpesh e gjen brenda vetë organizatës.

Kështu, tri aforizmat e Niçes mund të lexohen si tri faza të një metamorfoze politike: fillimisht subjekti rrezikon të bëhet i ngjashëm me armikun që lufton; më pas bëhet i varur nga ekzistenca e atij armiku; dhe në fund, kur armiku mungon, lufta transferohet brenda vetes. Ajo që nisi si një mision për ndryshim përfundon duke u përballur me sfidën më të vështirë: menaxhimin e pushtetit, identitetit dhe konflikteve të veta të brendshme.